"Turan Tovuz" avrokuboklardan kənarlaşdırıla bilərmi?
Əgər bir kluba UEFA lisenziyası rəsmi olaraq verilibsə, sonradan keçmişdə baş vermiş hər hansı məsələyə görə birdən-birə məhdudiyyət qoyulması hüquqi baxımdan tamamilə absurddur. Çünki lisenziya prosesi elə bir süzgəcdir ki, orada klubun keçmişi də, bu günü də ən xırda detalına qədər yoxlanılır.
UEFA-nın klubların lisenziyalaşdırılması üzrə maliyyə "fair-play" və davamlılıq qaydaları (UEFA Club Licensing Regulations) 5 əsas fundamental meyar (aspekt) üzərində qurulub. Klub avrokuboka buraxılmaq üçün bu meyarların hər birindən "əla" qiymət almalıdır:
UEFA Lisenziyasının 5 Əsas Aspekti
1. Hüquqi Meyarlar (Legal Criteria)
Klub rəsmi olaraq qeydiyyatdan keçmiş hüquqi şəxs olmalıdır. Burada ən kritik məqam Hüquqi Varislik və Struktur qaydasıdır:
UEFA klubun nizamnaməsini, səhmdarlarını və rəhbərliyini yoxlayır.
Oyun alqı-satqısı və ya digər qanunsuzluqlarla bağlı hər hansı aktiv hüquqi iddia, məhkəmə prosesi və ya beynəlxalq sanksiya olmamalıdır.
Əgər klub strukturunu yeniləyibsə və AFFA tərəfindən hüquqi sənədləri təsdiq olunubsa, bu mərhələdən uğurla keçmiş sayılır.
2. Maliyyə Meyarları (Financial Criteria)
Bu, lisenziyanın ən sərt və şəffaf hissəsidir. Klub son 3 illik auditi keçmiş maliyyə hesabatlarını təqdim edir. Əsas tələb "Gecikmiş Borcların Olmaması" (No Overdue Payables) qaydasıdır:
Digər klublara (transfer borcları),
Dövlətə (vergi və sosial sığorta borcları),
Mövcud və ya keçmiş futbolçulara/işçilərə heç bir borc olmamalıdır.
Köhnə dövrlərdən (məsələn, iddia edilən 2018-2022-ci illərdən) qalan hər hansı rəsmi borc və ya öhdəlik olsaydı, maliyyə meyarı dərhal qırmızı işıq yandırardı və lisenziya verilməzdi.
3. İnfrastruktur Meyarları (Infrastructure Criteria)
Klubun çıxış edəcəyi stadion UEFA-nın minimum 2-ci kateqoriya tələblərinə cavab verməlidir:
Ot örtüyünün keyfiyyəti, işıqlandırma (lüks dərəcəsi), təhlükəsizlik sistemləri, media zonası, dopinq-nəzarət otağı və VİP yerlər yoxlanılır.
Klubun gündəlik məşq bazası və akademiyasının şəraiti sənədləşdirilir.
4. Kadr və İnzibati Meyarlar (Personnel & Administrative Criteria)
Klubda çalışan hər bir şəxsin UEFA tərəfindən tanınan müvafiq sertifikat və ya diplomu olmalıdır:
Baş məşqçinin UEFA Pro lisenziyası,
Peşəkar maliyyə direktoru, hüquqşünas, media zabiti, həkim və fizioterapevtlərin rəsmi müqavilələri yoxlanılır.
5. İdman və Gənclər Futbolu Meyarları (Sporting Criteria)
Klub təkcə əsas komandadan ibarət ola bilməz:
Aşağı yaş qrupları üzrə (U-11-dən U-19-a qədər) akademiyanın mövcudluğu,
Uşaq futbolunun inkişaf proqramı və tibbi xidmət təminatı mütləq şərtdir.
Klub UEFA Lisenziya şərtlərini yerinə yetirib rəsmi UEFA Lisenziya alıbsa, hər hansı kənarlaşdırma ola bilərmi?
Lisenziyalaşdırma prosesi bir günlük iş deyil. Klublar aylarla bu sənədləri toplayır, AFFA və UEFA-nın hüquqşünasları, auditorları bu sənədləri çarpaz şəkildə yoxlayır.
Hüquqi Məntiq:
Lisenziyanın verilməsi — "Bu klub idman, hüquq, maliyyə və struktur baxımından UEFA yarışlarında oynamağa tam layiqdir və heç bir problemi yoxdur" deməkdir.
Əgər lisenziya rəsmi elan olunubsa, proses hüquqi olaraq tamamlanıb. Sonradan hər hansı kənarlaşdırma yalnız o halda ola bilərdi ki, klub lisenziya aldıqdan sonra (məsələn, dünən və ya bu gün) yeni bir cinayət törətsin və ya saxta sənəd verdiyi aşkar olunsun. Keçmiş illərə aid iddialar isə lisenziya verilməzdən əvvəl yoxlanıldığı üçün, onların yenidən gündəmə gətirilib məhdudiyyət yaratması hüququn "eyni məsələyə görə iki dəfə mühakimə olmaz" və "hüquqi müəyyənlik" prinsiplərinə tamamilə ziddir.
Etibar Tağıyev
